Topluluk Kuralları
3D'ciyiz'de neyin paylaşılabileceği, neyin yasak olduğu, gri alanlar, moderasyon kararları ve itiraz süreci.
Taslak metin: hukukçu incelemesi bekliyor
Sürüm 0.1 (taslak)Son güncelleme: 6 Ekim 2026
Burası Türkiye'nin 3D baskı topluluğu. Kuralların amacı yasak listesi yazmak değil, yeni başlayanın soru sormaktan çekinmediği, üreticinin emeğine saygı duyulan, dolandırıcının barınamadığı bir yer kurmak. Kısa versiyon: yardım et, dürüst ol, başkasının emeğini çalma, silah ve güvenlik aparatı basma, spam yapma.
1. Yasaklı içerik
Aşağıdakiler hiçbir bağlamda paylaşılamaz, satılamaz, talep edilemez. Tespitinde içerik gizlenir ve hesap askıya alınır; tekrarında kalıcı kapatılır.
- Ateşli silah ve parçaları: namlu, şarjör, tetik grubu, susturucu, alt gövde (receiver), "ghost gun" ve benzerleri; basım ve montaj talimatları; silahı çalışır hale getiren her parça. Oyuncak, airsoft ve prop silahlar için bkz. gri alanlar.
- Patlayıcı ve mühimmat: fişek, kovan, patlayıcı düzenekler, bunların parçaları ve tarifleri.
- Güvenliği atlatan parçalar: anahtar kopyası ve bump key, kilit açma aparatı, emniyet düzeneği iptal eden parçalar (ör. testere, pres veya yazıcı emniyet kilidi bypass'ı), ATM kart kopyalama aparatı, sahte plaka, resmi kurum rozet ve mühürleri.
- Tıbbi ve gıda temaslı iddia: "tıbbi cihaz" veya "gıdaya uygun" olarak satılan ürünler (sertifikasız). Hobi amaçlı paylaşım serbesttir, satış iddiası yasaktır.
- Yasa dışı ve zararlı içerik: nefret söylemi, şiddet çağrısı, cinsel içerik, çocuklara yönelik her türlü istismar, uyuşturucu üretim aparatları.
- Kişisel veri: başkasının telefonu, adresi, TC kimlik numarası, IBAN'ı, fotoğrafı izinsiz paylaşılamaz. Kendi numaranı forumda paylaşma; ilanlarda "telefonu göster" seçeneğini kullan.
2. Lisans ve telif politikası
- Başkasının tasarımını izinsiz satma. MakerWorld, Printables, Thingiverse ve benzeri sitelerdeki modellerin çoğu "ticari kullanım yasak" (NC) lisanslıdır. NC lisanslı modelin baskısını satmak, Patreon/Cults3D gibi ücretli modelleri paylaşmak veya "STL paketi" satmak yasaktır.
- Hazır ürün listelerken lisans beyanı zorunludur: kendi tasarımım, ticari lisanslı model (kaynak bağlantısıyla) veya kamu malı. Yanlış beyan tespitinde ürün kaldırılır, tekrarında vitrin kapatılır.
- Marka ve karakter: Disney, Marvel, Pokémon, LEGO, Nintendo gibi telifli karakterlerin figürleri ve marka logolu ürünler satılamaz. Kendi baskın olarak vitrinde paylaşmak serbesttir; "sipariş alıyorum" eklemek yasaktır.
- Baskı talepleri: dosyayı yüklerken telif beyanı verirsin. Üretici, telifli figür veya logo içeren talebi reddetmekle yükümlü değildir ama basarsa sorumluluk ortaktır; şüphede moderasyona sor.
- Atıf: açık lisanslı (CC BY) modelleri paylaşırken tasarımcıya bağlantı ver. Atıf eksikse içerik silinmez, düzenleme istenir.
- Hak sahipleri için uyar-kaldır süreci: [Telif Bildirimi](/hukuki/telif).
3. Satıcı reklamı ve gizli tanıtım
- Forum, tartışma içindir; reklam değil. Kendi mağazanı, atölyeni veya ürününü konu başlığı yapmak, alakasız konulara bağlantı bırakmak veya "DM'den yazın" demek izinsiz satıcı reklamı sayılır.
- Serbest alanlar: atölye sayfan, hazır ürün vitrini, ilanlar, imzan (tek satır, tek bağlantı) ve profil web sitesi alanı. Bir soruya cevap verirken kendi ürünün gerçekten çözümse söyleyebilirsin; ama bunu her konuda yaparsan spam olur.
- Sponsorlu yerleşim ve öne çıkarma ücretli ve etiketlidir; etiketsiz tanıtım yasaktır. Mağaza temsilcileri profilinde bunu belirtir.
- Affiliate bağlantısı paylaşmak yalnızca resmi 3D'ciyiz hesabına özeldir; kullanıcı affiliate bağlantıları silinir.
- Yeni hesaplar ilk 7 gün 3'ten fazla bağlantı içeren gönderi paylaşamaz; otomatik filtre bu gönderileri gizler.
4. Hakaret, taciz ve tartışma kültürü
- Fikre sert, kişiye yumuşak. "Bu ayar yanlış" demek serbest; "sen cahilsin" demek değil.
- Hakaret, küfür, aşağılama, tehdit, ısrarlı rahatsız etme ve kimlik (din, etnik köken, cinsiyet, cinsel yönelim, engel) üzerinden saldırı yasaktır.
- Marka tartışmaları (Bambu vs Prusa vs Creality) serbesttir; marka üzerinden kullanıcıyı aşağılamak değil.
- Moderatör kararını forumda tartışmak yerine itiraz yolunu kullan. Moderatörlere hakaret, diğer kullanıcılara hakaretle aynı yaptırımı alır.
- Dolandırıcılık iddiası: "X beni dolandırdı" demeden önce "Şikayet et" düğmesini kullan. Kanıtsız kamuya açık suçlama, hakaret kapsamında değerlendirilebilir; kanıtlı şikayet moderasyonda işlenir.
5. Spam, tekrar ve kalite
- Aynı içeriği birden fazla kategoriye veya 24 saat içinde tekrar gönderme; otomatik filtre tekrarı tespit eder ve gizler.
- Konu başlığı sorunu anlatmalı: "Yardım!!!" değil, "Ender 3 V3 SE PETG'de ilk katman tutmuyor".
- Oy manipülasyonu (çoklu hesap, karşılıklı oy anlaşması), sahte değerlendirme ve sahte "çözüldü" işaretleme yasaktır.
- AI ile üretilmiş cevapları kendi cevabınmış gibi yapıştırma. Kendi AI anahtarınla aldığın cevap "AI" etiketiyle gösterilir; bu etiketi kaldırmaya çalışmak kural ihlalidir.
6. Gri alanlar ve örnekler
- Airsoft, paintball, prop ve oyuncak silah: Çalışır silaha dönüştürülemeyen, gerçek mühimmat kullanmayan replika ve prop modeller serbesttir; ama namlu, şarjör, tetik grubu gibi parçalar gerçek silahla uyumluysa yasaktır. Şüphede moderasyona sor, yayınlamadan önce.
- Bıçak, kılıç, balta: Dekoratif ve cosplay amaçlı modeller serbesttir. Keskin kenar için metal ekleme talimatı içeren içerik yasaktır.
- Drone ve FPV parçaları: Serbesttir. Ağırlık bırakma düzenekleri ve askeri kullanım iması içeren içerik yasaktır.
- Kilit ve anahtar: Kendi kapın için anahtarlık, kilit kapağı serbest; anahtar kopyalama ve kilit açma aparatları yasak.
- Emniyet parçaları: Arızalı bir emniyet kilidi yerine "aynı işlevi gören" parça basmak serbest; kilidi devre dışı bırakan "bypass" parçası yasak.
- Lisans belirsiz model: Lisansı belirtilmemiş bir modeli hobi amaçlı basıp vitrinde paylaşmak serbest; satmak, lisansı netleştirene kadar yasak.
- Marka logolu aksesuar: "Bambu Lab logosu basılı rulo tutucu" satışa koyulamaz; logosuz haliyle serbesttir.
- İkinci el yazıcı "arızalı" satışı: Serbesttir; arızanın açıkça yazılması ve fotoğraflanması şartıyla.
- Kendi ürün fotoğrafın yerine render: Vitrinde render kullanılabilir, "render" olarak belirtilmelidir. Hazır ürün satışında en az bir gerçek fotoğraf zorunludur.
7. Persona hesapları ve AI içerik
Açıklama: 3D'ciyiz, açılış döneminde forumun boş kalmaması için AI destekli, moderatör onayından geçen "persona" hesaplarıyla içerik üretir. Persona hesapları gerçek kişi değildir; profilinde bunu belirten bir işaret taşır, pazarda ilan veremez, teklif veremez, sipariş veremez, değerlendirme yazamaz ve fiyat, güvenlik ya da sağlıkla ilgili iddiada bulunamaz. Gerçek kullanıcı etkileşimi büyüdükçe persona içeriği azaltılır ve kapatılır. Persona içeriğine verilen cevaplar gerçek kullanıcıların cevaplarıyla aynı şekilde değerlidir.
Resmi 3D'ciyiz hesabından çıkan otomatik içerik (fiyat düşüşü özetleri, haftalık model seçkisi, bülten) "AI" etiketi taşır ve yayınlanmadan önce insan onayından geçer.
8. Moderasyon kararları ve itiraz
Girdiler: kullanıcı şikayeti, kural tabanlı filtre (yasaklı kelime, bağlantı sayısı, tekrar eden içerik, kişisel veri kalıpları) ve AI ön moderasyon işareti. Otomatik sistemler içerik silmez; yüksek güvenli spam ve yasaklı içerik gizlenir ve kuyruğa düşer, diğerleri sadece işaretlenir. Nihai kararı insan verir.
Öncelik ve süre: dolandırıcılık şüphesine 2 saat, diğer şikayetlere 24 saat içinde ilk bakış hedeflenir. Kuyruk sırası: dolandırıcılık, yasaklı içerik, hakaret, spam, diğer.
Karar merdiveni: işlem yok → uyarı → içeriği gizle → geçici askı (1, 7, 30 gün) → kalıcı kapatma. Dolandırıcılık ve ateşli silah gibi ağır ihlallerde merdiven atlanabilir. Haklı bulunan şikayet itibarı 20 puan, kaldırılan içerik 10 puan düşürür.
Bildirim: her karar gerekçesiyle birlikte bildirim olarak gelir.
İtiraz: her karara bir kez itiraz edebilirsin (bildirimdeki bağlantıdan, en az 20 karakterle). İtirazı ilk kararı veren moderatörden farklı bir moderatör inceler. İtiraz kabul edilirse içerik geri açılır, askı kaldırılır ve düşen itibar iade edilir. İtiraz reddedilirse karar kesinleşir.
Otomatik gizleme: 24 saat içinde üç bağımsız kullanıcıdan şikayet alan ilan otomatik gizlenir; moderatör bakana kadar görünmez. Haksız şikayet yapanlar da yaptırım alır.
Moderatörler: başlangıçta proje sahibi; topluluk büyüdükçe güvenilir üyelerden gönüllü moderatör atanır. Moderatörler kendi içerikleri hakkındaki şikayetlere bakamaz. Sorular: [email protected].